Sefa SAKA | sefa.saka@gmail.com | Trabzonloading
[email protected] | 444 8 290
Trabzon
R
İZE

Nüfus

343.212 (2019)

Yıllık nüfus artış hızı

‰ -15,48

Net Göç

‰ -21,87

İşsizlik Oranı

% 10,6 (2019) (TR90)

Yaş Ortalaması

37

Yüz Ölçümü

3.922 km² (göller hariç)

Şehirleşme Oranı

% 65,14

Nüfus Yoğunluğu

88 kişi/km2

Koordinatlar41° 01.2' Kuzey 40° 31.2' Doğu
Saat DilimiGMT +2

Komşu Şehirler

Trabzon, Erzurum, Artvin,

Büyük İlçeleri (Merkez Nüfus)

Merkez (114.576), Ardeşen (29.484), Çayeli (22.637), Pazar(17.100)

İklim

Ilık ve yağışlı

Telefon Kodu+90 464

İhracat Tutarı

169,2 milyon USD (2019)

İthalat Tutarı

27,4 milyon USD (2019)

Ticaret ve Sanayi Odası Üyesi

3.786

Enflasyon Oranı

% 18,27 (TÜFE – 2019/12, TR)

Ana İhracat Kaynakları

Metal cevherleri, gıda ürünleri ve içecek, balıkçılık

Ana İthalat Kaynakları

Maden kömürü, makine ve teçhizat

Başlıca Tarım Ürünleri

Yaş çay, fındık, kivi, likapa

Başlıca Yeraltı Kaynakları

Bakır, demir, manganez, granit, jeotermal

Başlıca Mamul Mallar

Kuru çay, dokuma bezler, paketlenmiş doğal kaynak suyu

Ticaret Anlaşmaları (TR)

AB ile Gümrük Birliği Anlaşması, Arnavutluk, Bosna Hersek, EFTA üyesi ülkeler (İzlanda, Norveç, İsviçre ve Liechtenstein), Fas, Filistin, Gürcistan, Hırvatistan, İsrail, Karadağ, Makedonya, Mısır, Sırbistan, Suriye, Tunus ile Serbest Ticaret Anlaşması

Havaalanı

En yakın havaalanı 75 km.-Trabzon

Sınır kapısı uzaklık

Sarp Sınır Kapısı 104 km

NÜFUS:

Rize ilinin 12 adet ilçesi, 18 adet belediyesi ve 351 adet köyü bulunmaktadır. 2019 yılı ADNKS sonuçlarına göre nüfusu 343.212kişidir. Nüfusun %65,1’ini oluşturan 223.584 kişi il/ilçe merkezlerinde yaşarken 119.628 (%34,9) kişi belde ve köylerde yaşamaktadır. Nüfus artışı 2019 yılında ‰-15,48’dir (ülke nüfus artışı ‰ 14,04). Rize’nin, 2019 yılı itibarıyla net göç hızı ‰-21,87 olarak gerçekleşmiştir. İl merkezi nüfusu 147.411 kişidir. İlin yüzölçümü 3.922 km2 olup nüfus yoğunluğu km² başına 88 kişidir (Türkiye ortalaması 108 kişi). 15-24 yaş grubundaki genç nüfusun, toplam nüfusa oranı %14,86; 15-64 yaş grubunda bulunan çalışma çağındaki nüfusun (233.495 kişi) oranı ise %68,03’dür.

İSTİHDAM:

TR90 bölgesinde 2019 yılı verilerine göre işgücüne katılım oranı %64,1’dir (Türkiye ortalaması %58,5). İstihdam oranı %57,3’dür (TR ort. %50,3). İşsizlik oranı %10,6’dır. 2019 yılı verilerine göre Rize’de İŞKUR’a kayıtlı toplam 19.254 erkek, 21.335 kadın olmak üzere 40.609 kişilik işgücü bulunmaktadır. İldeki iş gücü %63,8 oranında tarım sektöründe, %9,7 sanayi sektöründe, %26,5 hizmetler sektöründe istihdam edilmektedir.

SAĞLIK:

4 devlet hastanesi, 1 eğitim ve araştırma hastanesi, 4 ilçe hastanesi, 1 özel hastane, 1 özel tıp merkezi bulunmakta olup toplam yatak kapasitesi 1.109’dur. Toplam 701 hekim görev yapmakta olup 585 kişiye bir hekim düşmektedir.

EĞİTİM:

Okuryazarlık oranı ortalama %96,4 olup erkekler için %98,4, kadınlar için %94,4’dür. Yüksekokul ve üzeri tahsil durumu bulunan kişi sayısı 48.572’dir. Okullaşma oranları TR ortalamasına göre yüksek olup öğretmen başına öğrenci sayısı ilkokul ve ortaokulda 14 ve 12, genel ortaöğretimde 17’dir. Okul öncesi, ilköğretim, genel orta öğretim ve mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının toplam sayısı 405’dir. Bu okullardaki öğrenci sayısı 66.200’dir. Ayrıca, 13 adet halk eğitim merkezi bulunmaktadır. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, 3 enstitü, 14 fakülte, 5 yüksekokul, 6 meslek yüksekokulu, 16 araştırma ve uygulama merkezi olmak üzere 44 akademik birimden oluşur. Üniversitede 497 öğretim üyesi, 632 öğretim görevlisi ve toplamda 17.224 öğrencisi bulunmaktadır.

SOSYAL VE KÜLTÜREL YAŞAM:

Rize’de 2009-2019 yıllarında Devlet Tiyatroları’nın 143 oyunu 266 kez sahnelenmiş ve 99.120 seyirci tarafından izlenmiştir. Rize’de 16 halk kütüphanesinde toplam 222.853 kitap bulunmaktadır. Okuyucu sayısı 47.777 olup 27.517 kitap ödünç verilmiştir. İlde, Etnografya Müzesi, Atatürk Evi Müzesi ve ÇAYKUR Çay İçim Müzesi olmak üzere 3 adet müze bulunmaktadır.

YERALTI KAYNAKLARI:

Rize ilinde Bakır, Demir, Jeotermal, Granit, Manganez gibi kaynaklarda tespit edilmiş potansiyel mevcuttur. 2019 yılı Türkiye toplam metal cevheri ihracatının %8,4’ü Rize tarafından gerçekleştirilmektedir (99 milyon USD). Metalik madenler bakımından ildeki en önemli maden sahası olan Çayeli-Madenköy sahası Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilme olup rezervin tükenmekte olduğu belirtilmektedir.

TARIM VE HAYVANCILIK:

Toplam tarımsal alan 58.599 ha’dır. Söz konusu alanın %90’ınında çay tarımı yapılır. 2019 yılında 2,9 milyar TL olan Rize bitkisel üretim değerinin Türkiye içindeki payı %1,5'dir. Rize’nin en önemli tarımsal ürünü çay olup Türkiye çay üretiminin %70’ini gerçekleştirmektedir (971.414 ton).

Hayvancılık ölçek olarak gelişmemiş olup canlı hayvanlar ve hayvansal ürün değerlerinin Türkiye içindeki payı %0,4’dür. Rize, canlı hayvan değeri bakımından ülkenin diğer illerine göre çok düşük konumlanmıştır.

Türkiye’nin deniz ürünleri toplam üretiminin %62’sini Doğu Karadeniz Bölgesi sağlamaktadır. Ordu, Trabzon ve İstanbul’dan sonra balık üretiminin en fazla gerçekleştiği il Rize’dir

DIŞ TİCARET :

2019 yılı ihracatı 169,1 milyon USD’dir. Karadeniz Bölgesi’ndeki 18 il içerisinde ihracatta 8. sıradadır, Türkiye genelindeyse 46.’dır. İthalat ise 27,4 milyon USD olarak gerçekleşmiştir. En çok ihracatın yapıldığı ekonomik faaliyetler sırasıyla “Demir dışı metal cevherleri”, “Başka yerde sınıflandırılmamış gıda maddeleri” ve “Balıkçılık”tır. Metal cevherleri ihracatı tek başına ilin toplam ihracatının %67,2’sini oluşturmaktadır. Söz konusu ihracat kalemindeki tutar Türkiye ihracatının %8,4’ünü teşkil etmektedir. En fazla ithalat ise % 85,26 payla, “Maden kömürü , linyit ve turb” kaleminde gerçekleşmiştir.

İhracatın çok büyük bir kısmı First Quantum Mining Co. ünvanlı Kanadalı firma tarafından işletilen Çayeli Bakır İşletmesi tarafından gerçekleştirilmektedir (82,3 milyon USD). Diğer taraftan ilin ekonomisi büyük ölçüde çaya bağlı olmakla birlikte çay ürününün ihracata katkısı olmayıp neredeyse tamamen iç tüketime sunulmaktadır.

LOJİSTİK:

Ulaşımda ağırlık karayolundadır. Hâlihazırda, hava yolu ile ulaşım, Rize’ye 75 km. mesafede bulunan Trabzon Havalimanı’ndan sağlanmakta olup Rize-Artvin Havalimanı inşaat çalışmaları tamamlandığında ulaşım altyapısına önemli katkı sağlanacaktır. Rize Organize Sanayi Bölgesi’nin faaliyete geçmesi ve GAP bölgesiyle Karadeniz arası ulaşımın daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesine katkı sağlayan Ovit Tüneli’nin tamamlanmasıyla ilin lojistik açıdan önemi artmıştır. Rize Limanı, transit yol merkezi konumunda olup 170.000 m2 geri sahası ve 11.000 m2 kapalı alana sahiptir.

YATIRIM:

2019 yılında Rize iline 1.708,1 milyon TL kamu yatırımı yapılmıştır. En fazla yatırım yapılan üç sektör sırasıyla ulaştırma (1.184,8 milyon TL), DKH (140,7 milyon TL) ve tarım (119,6 milyon TL) şeklindedir.

Rize’de 2019 yılı TOBB verilerine göre 249 adet kapasite raporu almış tesis bulunmaktadır. En fazla kapasite raporlu firmanın bulunduğu beş sektör sırasıyla “Siyah çay - 3 kg dan büyük paketlerde hazırlanmış olanlar – dökme” (83), “Siyah çay (3 kg veya daha az miktarlarda, hemen tüketilmeye hazır paketler halinde)” (37), “Mıcır” (15), “Hazır beton”(12) ve “Sözleşme esasına dayalı diğer yiyecek hizmetleri (Yemek fabrikaları ve toplu yemek mutfakları)” (12) şeklindedir.

TURİZM:

Rize ili, gelen ziyaretçilerini, 4 askeri, 24 dini-kültürel, 85 sivil mimari örneği ve 3 anıt olmak üzere toplam 116 adet taşınmaz kültür varlığı ile ayrıca 3 arkeolojik ve 2 doğal sit alanıyla karşılar. 4 adet turizm merkezi ve 3 adet müzesi bulunmaktadır. 2019 yılındaki ziyaretçi sayısı 134.173’ü yabancı olmak üzere 1.024.010 kişi olarak gerçekleşmiştir. Rize’de faaliyet gösteren konaklama tesislerinin sayısı 82 olup 2.463 oda sayısı ve 5.303 yatak kapasitesi bulunmaktadır. Rize ilinde 2 adet 5 yıldızlı, 7 adet 3 yıldızlı ve 2 adet 2 yıldızlı otel faaliyet yürütmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yatırım belgesi alan ve yatırım aşamasında bulunan konaklama tesisi sayısı 10’dur. Söz konusu yatırımlarla oda sayısı 525, yatak sayısı 1.135 adet artırılacaktır.

Rize ilinde biri Ayder diğeri Anzer mevkiinde olmak üzere iki adet Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi bulunmaktadır. Yeni yatırım teşvik sistemine göre Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde yapılacak turizm yatırımları 5’nci bölge teşviklerinden yararlanabileceklerdir.

SANAYİ:

Sanayi işletmelerinin 75%’ini ÇAYKUR ve özel sektöre ait çay fabrikaları oluşturmaktadır. Sanayi alanında istihdam edilen yaklaşık 15.552 kişinin 12.173’ü çay sektöründe çalışmaktadır. 2019 yılı itibarıyla sanayi siciline kayıtlı işletmelerin sayısı 396’dır. Rize Organize Sanayi Bölgesi altyapı yatırımlarının 2017 yılında tamamlanmasıyla tesis yatırımları başlamıştır. Tahsisi gerçekleşen 26 parselde kurulacak tesislerle 1300 kişilik istihdam sağlanacaktır.

Rize Merkez ve ilçelerinde 6 adet Küçük Sanayi Sitesi (KSS) Yapı Kooperatifi bulunmaktadır. Buralarda toplam 637 adet işyeri bulunmaktadır.

BANKACILIK:

Rize’de 12 banka ve bunlara ait 48 şube hizmet vermektedir. Şube başına kişi sayısı 7.150’dir. Toplam mevduat 3,1 milyar TL, kredi ise 5,4 milyar TL’dir. Şube başına mevduat 65 milyon TL, şube başına kredi 113 milyon TL’dir. Kredi/mevduat oranı 2018 yılında 174,2 olarak gerçekleşmiş olup TR ortalaması 116,2’dir.

Doğu Karadeniz BölgesiRize
Galeri
KAYS
KAYS
DUYURU/İLAN
DUYURU/İLAN
PROJE FORMLARI
PROJEFORMLARI
AB PROJELERİ
ABPROJELERİ
Yatırım
YATIRIM
BİLGİ EDİNME
BİLGİEDİNME
Uzman Görüşü
UZMANGÖRÜŞÜ
Kalkınma Kütüphanesi
KALKINMAKÜTÜPHANESİ
30
Çar
Eyl2020