BÖLGEMİZ

18 ilçeye sahip olan Trabzon’un 2024 yılı TÜİK verilerine göre nüfusu 822.270’tir. Kadın nüfusu 414.143, erkek nüfusu 408.127 kişidir. 4.689 km² yüzölçümüne sahip olan Trabzon, km² ’ye düşen 176 kişi ile nüfus yoğunluğu bakımından 81 il arasında 11. sırada yer almaktadır. Şehirde merkez ilçe Ortahisar, 330.836 kişi ile en kalabalık nüfusa sahip yerleşim yeridir. Ortahisar’ı sırasıyla Akçaabat, Yomra, Araklı ve Of izlemekteyken; en az nüfusa sahip ilçe Dernekpazarı’dır.

Trabzon ilinin dâhil olduğu 2. Düzey Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması, TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) olarak tanımlanmıştır. Bölgemizde yaklaşık nüfus 2.321.580 kişi (TÜİK, 2024), işgücüne katılma oranı % 56 (TÜİK, 2024) seviyesindedir. İşsizlik oranı ise ilimizde % 8,7 (TÜİK, 2024) olarak gerçekleşmiştir. Trabzon’da 2024 yılı Aralık ayı sonu itibarıyla SGK’ye kayıtlı işyeri sayısı 21.737 olup, toplam istihdam 210.566 kişidir. 2024 yılı İŞKUR istatistiklerine bakıldığında Trabzon ilindeki kayıtlı işsiz sayısı 27.225 olup, bu sayı içinde kadınların oranı yüzde % 54; 15-24 yaş arası gençlerin oranı ise yüzde % 17 seviyesindedir.

Trabzon, 1 üniversite, 17 devlet ve 4 özel hastanesi, sağlık tesisleri, altyapısı ve personeli ile Türkiye’nin önde gelen sağlık merkezlerinden biri konumundadır. Kamu, özel ve üniversite hastaneleri hem kendi vatandaşlarımız hem de yakın coğrafya ve komşu ülkelerden gelen hastalara hizmet sunmaktadır. Her 100.000 kişiye düşen yatak sayısında Türkiye ortalaması 312 iken, Trabzon’da 401’tür. Her 1000 kişiye düşen toplam hekim sayısı Türkiye genelinde 2,4 iken; bu sayı Trabzon’da 2,8 olarak gerçekleşmiştir (2023 Sağlık Bakanlığı İstatistiklerinden derlenmiştir).

Trabzon’da okuma yazma oranı TÜİK 2024 yılı verilerine göre, erkeklerde %99,23 kadınlarda % 95,07 olup genelde ise % 97,15’dir. İlde eğitim düzeyi, yüksekokul, lisans veya lisansüstü olan 152.667 kişi bulunmaktadır. İlköğretim ve ortaöğretimde net okullaşma oranı, Türkiye ortalamasının üzerindedir (TÜİK 2024 Örgün Eğitim İstatistiklerinden derlenmiştir).

Trabzon’da Okul Öncesi, İlköğretim, Genel Ortaöğretim ve Mesleki - Teknik Orta Öğretim eğitim kuruluşlarının toplam sayısı 861 olup, bu okullarda eğitim-öğretim gören öğrenci sayısı 202.611’dir. Ayrıca, ilde kalifiye iş gücünün artmasına katkı sağlayan 18 Halk Eğitim Merkezi bulunmaktadır (TÜİK 2023 Örgün Eğitim İstatistiklerinden derlenmiştir).

İlin devlet üniversiteleri, 1955 yılında kurulan Karadeniz Teknik Üniversitesi ve 2018 yılında kurulan Trabzon Üniversitesinde yaklaşık 42.081 öğrenci öğrenim görmektedir. İlin bir diğer üniversitesi olan Avrasya Üniversitesi, Doğu Karadeniz Bölgesinin ilk vakıf üniversitesidir (YÖK Bilgi Yönetim Sistemi, 2023-2024).

Trabzon sosyal ve kültürel imkânları ile Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bir cazibe merkezi haline gelmiştir. Trabzon’da 1 tiyatro, 3 sinema, 9 müze, 19 kütüphane, 26 yerel gazete-internet sitesi ve 3 adet alışveriş merkezi bulunmaktadır.

Trabzon metalik madenler ve endüstriyel hammaddeleri açısından çok çeşitli maden yataklarına sahiptir. İldeki en önemli metalik mineraller Bakır, Kurşun, Çinko, Molibden ve Manganez cevherleşmesidir. Bakır-Kurşun-Çinko-Pirit-Molibden gibi önemli maden yatakları özellikle Maçka, Sürmene, Yomra ve Of ilçelerinde yoğunlaşmıştır.

İlde bulunan önemli endüstriyel hammaddeler ise; çimento hammaddesi, kil ve kaolindir. Çoğunlukla, inşaat sektöründe dolgu veya endüstriyel hammadde tedarik kaynağı olarak kullanılmakta olan taş ocakları yönünden il, büyük bir potansiyele sahiptir.

Trabzon’un 466.400 hektarlık toplam alanının %20’sini tarımsal alanlar, %21’ini meralar, %44’ünü ormanlık alanlar ve %15’ini de tarım dışı araziler oluşturmaktadır (İl Tarım Müd., 2021). Trabzon, Doğu Karadeniz illeri arasında patates (tatlı patates hariç) üretiminde birinci sıradadır.

Fındık, şehir ve bölge için stratejik olarak önemli bir meyvedir. Trabzon için en önemli gelir kaynaklarından olan fındık ve çayda, 2024 yılı verilerine göre, ülke genelindeki fındık üretiminin %5’i, çay üretiminin de %19’u Trabzon’da yapılmaktadır.

Balıkçılık, Trabzon kültürünün en önemli parçalarından biridir. Trabzon, su ürünleri yetiştiriciliğinde, 2023 yılı bir önceki yıla göre %38’lik oldukça yüksek bir ivme ile üretim hacmini artırmaktadır. Hamsi, şehir için yalnızca bir balık değil; aynı zamanda bir kültür öğesidir ve yerel halk için önemli bir üründür.

2024 yılında Trabzon’daki ihracat 1 milyar 356 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu miktarla Trabzon, Karadeniz Bölgesi illeri arasında Çorum ilinden sonra 2. sırada gelmektedir. Türkiye genelindeki bütün iller arasında ise 19. sıradadır. (TİM,2024) Öte yandan, ilin toplam ithalatı 138.3 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir (TUİK,2024). Trabzon’un genel ihracatını, sırasıyla tarım (fındık, yaş meyve ve sebze), su ürünleri ve otomotiv endüstrisi oluşturmaktadır ve bu durumun da ağırlığı fındık ihracatına dayanmaktadır.

Trabzon üst seviyede bir ulaşım ağına sahip olup, tarih boyunca doğal bir lojistik merkez konumunda bulunmuştur. Kafkasya, Rusya, Ortadoğu ve Orta Asya gibi önemli bölgelere yakınlığı sayesinde Trabzon, bir kesişim noktası durumundadır ve kıtalar arası ulaşım projelerinde sıkça adından söz ettirmektedir. Uluslararası otoyol bağlantıları ve dağlardaki geçitler ile hem komşu ülkelere hem de içerideki bölgelere kolaylıkla ulaşım sağlanmaktadır.

Trabzon Havalimanı, iç hatlar yoğunluğu bakımından Türkiye’de 7. sırada yer almakta ve hava kargoculuğunda önemli bir konumdadır. Yılda 25 binden fazla uçuş gerçekleşmiş ve yaklaşık 3,5 milyon yolcuya hizmet vermiştir (DHMİ 2024 yılı istatistiklerinden derlenmiştir).

Bölgenin en büyük limanı konumunda bulunan Trabzon Limanı, 10 milyon ton/yıl elleçleme, 5 milyon ton/yıl depolama ve yılda 2500 gemi kabul kapasitesine sahiptir (Trabzon Liman İşletmeciliği verilerinden derlenmiştir).

2023 yılında Trabzon’u 709.863 yerli ve yabancı turist ziyaret etmiştir. Trabzon’da, Turizm Bakanlığı turizm işletme belgeli tesis sayısı 165, basit konaklama belgeli tesis sayısı 135,yatırım belgeli tesis sayısı 15,turizm amaçlı konut sayısı 41 ve günübirlik 783 konut olmak üzere toplam 1.139 adet tesis bulunmaktadır. Toplam oda sayısı 15.345 toplam yatak kapasitesi ise 31.234’dür.

Sümela Manastırı (UNESCO Dünya Mirası adayı) ve Uzungöl gibi dünyaca bilinen turizm destinasyonları, yeşil yaylaları, Trabzon’u turistler için cazip kılmaktadır.

Trabzon’da 3’ü faal (Arsin OSB, Beşikdüzü OSB ve Akçaabat Şinik OSB), 1’i yapım aşamasında (Vakfıkebir OSB) olmak üzere 4 Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. Fiili üretim yapan 86 firmaya sahip Arsin OSB, 4764 çalışanı ve yüksek ticaret hacmi ile Doğu Karadeniz Bölgesinin en büyük Organize Sanayi Bölgesidir. Beşikdüzü OSB’de, üretim halinde 32 firma yer alırken, OSB’de istihdam yaklaşık 1583 kişidir. Akçaabat Şinik OSB, faal durumda 25 firma ile 700 kişi istihdam etmektedir. Vakfıkebir OSB’de, 64 parsel bulunmakta olup, 2’si inşaat, 16’sı proje aşamasında 18 firma bulunmaktadır. OSB’de altyapı ve kamulaştırma çalışmaları devam etmektedir.

Trabzon’da 95 şube ile 14 banka faaliyet göstermektedir. İlde bankacılık sektöründe toplam 1.516 kişi çalışmaktadır. Şube başına müşteri sayısı 8.677’dir. 2024 yılı verilerine göre toplam mevduat miktarı 99.478 milyon TL iken, toplam kredi miktarı 95.022 milyon TL’dir (Türkiye Bankalar Birliği verilerinden derlenmiştir).