24 Haziran 2010 tarihinde Ordu Valiliği İl Genel Meclisi Salonunda Hilmi Erdoğan Yayla başkanlığında yapılan Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı Kalkınma Kurulu 5. toplantısında OR-Gİ Havalimanı projesinin ve Turizm Master Planının Doğu Karadeniz Bölgesi’nin sosyal ve ekonomik kalkınmasına olan potansiyel katkıları gündeme getirilmiş ve Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansının destekleyebileceği proje önerileri tartışılmıştır. Toplantıda Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürü Erkan Gülderen Ordu’nun kültür ve turizm potansiyelleri, Metin Umur OR-Gİ Havalimanı projesi, Turan Barlas Doğu Karadeniz Turizm Master Planı hakkında Kalkınma Kurulu üyelerine bilgi vermiştir. Bu bağlamda, Doğu Karadeniz Bölgesinin sürdürülebilir kalkınmasına yönelik olarak Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı Yönetim Kuruluna sunulması kararlaştırılan bazı tedbir ve öneriler aşağıda sıralanmıştır:

1. OR-Gİ havalimanı projesinin hayata geçirilmesinin Doğu Karadeniz Bölgesi’nin sosyal ve ekonomik kalkınmasına olumlu etkileri olacağı kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenle Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı, OR-Gİ havalimanı projesinin mümkün olan en kısa zaman gerçekleştirilmesi için ilgili kurumlar, kuruluşlar ve kamuoyu nezdinde girişimlerde bulunmalıdır.

 

2. OR-Gİ havalimanı projesinin hayata geçirilmesi ile havalimanı’nın kurulması öngörülen fiziki alan çevresinde sosyal, ekonomik ve kültürel değişimin yaşanması beklenmektedir. Kalkınma ajansı, meydana gelecek bu değişimde etkin rol almalı ve değişimin kalkınma ajansı tarafından belirlenen sürdürülebilir kentleşme ve kalkınma politikalarına uygun şekilde yürütülmesi sağlanmalıdır.

3. Doğu Karadeniz bölgesine giriş yapan turistlerin yaklaşık 1/3’ünün Trabzon havalimanını kullandığı tahmin edilmektedir. Bu potansiyel, Doğu Karadeniz Bölgesinin tanıtımı için bir fırsat olarak değerlendirilmeli ve Ajans tarafından Trabzon havalimanında bölge illerinin turizm değerlerini tanıtan, turistlere rehberlik yapan bir turizm bürosu faaliyete geçirilmelidir. Bununla birlikte, bölgeye karayolu ile ulaşan turistlerde Doğu Karadeniz algısını canlandırabilmek için bölgenin güney, batı ve doğu giriş noktalarına tanıtım tabelaları veya panoları yerleştirilmelidir.

 

4. Doğu Karadeniz Turizm Master Planı, Doğu Karadeniz Kalkınma Kurulunun önceki sonuç bildirgeleri ile de tespit edilmiş olan ihracatçı ve küresel vizyona yönelik içeriği ile, Ajans tarafından desteklenmesi ve ajansın temel belgelerine yerleştirilmesi gereken bir plan olarak değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, Doğu Karadeniz Turizm Master Planı bölge içi ulaşım alternatiflerinin arttırılması, Doğu Karadeniz bölgesinin mevsimsel kısıtlarını avantaja dönüştürerek turizmin yılın tamamına yayılmasının sağlanması, bölgenin ihmal edilmiş potansiyellerinin turizm destinasyonu haline getirilmesi gibi yaklaşımları ile Kalkınma Kurulunun Vizyon belgesine uyum göstermektedir.

5. Doğu Karadeniz Bölgesinin bir “marka bölge” olarak ön plana çıkması ve algı yanılmalarını önlenebilmesi için, ajans tarafından yürütülen turizm ve tanıtım çalışmalarında herhangi bir kısaltma (DOKA ve/veya DOKAP gibi) kullanılmadan “Doğu Karadeniz” ifadesine yer verilmelidir.

 

6. Doğu Karadeniz bölgesini rakiplerinden ayırmaya yarayacak olan işaret, amblem, logo ve her türlü özelliklerin ortaya çıkarılması için profesyonel düzeyde marka tespit çalışması yürütülmelidir. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansının kullanacak olduğu motto, logo ve diğer her türlü ayırt edici özellik bu çalışmadan sonra belirlenmelidir.

7. Kısa ve orta vadede Turizm Master Planının Doğu Karadeniz bölgesi ile ilgili yürütülecek her türlü gelişme stratejisinin temelini oluşturacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle Doğu Karadeniz bölgesinde yürütülen bütün turizm çalışmalarının sürdürülebilir bölgesel kalkınma perspektifiyle bütünleşik olarak yönetilebilmesi için Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı bünyesinde “Doğu Karadeniz Turizm Koordinasyon Merkezi” kurulmalıdır.

 

8. Doğu Karadeniz Bölgesindeki turizm planlamaları sadece bölgedeki turist hareketlerine dayalı istatistiğe göre değil, aynı zamanda ulusal ve küresel anlamda meydana gelen turizm eğilimlerine de dayandırılmalıdır. Bu nedenle Kalkınma Ajansı bünyesinde bir “turizm pazar araştırmaları” birimi kurulmalıdır.

9. Doğu Karadeniz bölgesinde turizm sektörüne yönelik faaliyet gösteren işletmelerin ve sektörde istihdam edilen personelin Turizm Master Planı çerçevesinde hedeflenen amaçlara ulaşmak için nitel ve nicel açıdan yetersiz olduğu ve bununda ötesinde bölgedeki beşeri sermayenin sahip olduğu “proje ile yaşam” birikiminin turizm’le kalkınma hedeflerinin çok uzağında kaldığı düşünülmektedir. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı, bölge insanın turizm sektöründeki girişimlerinin ve istihdam olanaklarının küresel rekabet şartlarına uyum sağlayabilmesi ve turizme yönelik beşeri sermaye kalitesinin geliştirilmesi için ivedilikle teknik destek programı başlatmalıdır.

 

10. TÜİK tarafından belirlenen “İlçelerin gelişmişlik düzeyleri endekslerine” göre gelişmişlik sıralamasında Türkiye ortalamasının çok altında kalan Doğu Karadeniz bölgesi ilçeleri de Turizm Master Planıyla ilişkilendirilmelidir. Bu çerçevede, gelişmişlik düzeyi düşük ilçelerin bir acil eylem planı kapsamında Doğu Karadeniz bölgesine yönlendirilmesi planlanan turizm yatırımlarından mümkün olduğunca fazla pay almaları sağlanmalıdır.

11. Doğu Karadeniz’i diğer bölgelerden ayırt eden mimari siluet korunmalıdır. Yöresel mimarinin korunması, tarihi ve kültürel mimarinin canlandırılması ile ilgili projeler konakların butik otel, hostel ve restoran olarak desteklenmesi şeklinde hayata geçirilebilir.

 

12. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı somut olmayan tarihi-kültürel varlıkların ve organizasyonların sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde projelendirilmesini desteklemelidir. Bu bağlamda, Giresun’da “kuş dili festivali”, Artvin’de “boğa güreşleri” gibi organizasyonlar desteklenmeli; Gümüşhane’de “tarihi ipek yolu”, Trabzon’da “medeniyetler beşiği” ile ilgili potansiyeller tanıtım ve organizasyonlar şeklinde projelendirilmelidir.

13. Doğu Karadeniz bölgesinin son birkaç yılda İran, Kafkasya, Çin ve Orta Doğu ülkeleriyle artan oranda sosyal ve ekonomik ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansında Rusça, Farsça, Arapça ve Çince dillerini çok iyi derecede bilen personeller istihdam edilmelidir.

 

14. Doğu Karadeniz Bölgesindeki illerin tamamında sürdürülebilir kalkınma felsefesi ekseninde kentsel dönüşüme ihtiyaç duyulmaktadır. Yeni kent merkezlerinin inşası, mevcut kent merkezlerinin restorasyonu, çarpık kentleşmenin ve yapılaşmanın engellenmesi ve bu konularda kamuoyunda farkındalık oluşturulmasına yönelik girişimlerde bulunulmalıdır.

 

15. Doğu Karadeniz bölgesinde müze sayısının ve çeşidinin yetersiz olduğu anlaşılmıştır. Hem bölgeye gelen turistlerin bölgedeki konaklama sürelerinin uzatılmasının sağlanması hem de Doğu Karadeniz’deki beşeri sermayenin kalkındırılması için müze projelerinin desteklenmesi son derece önemlidir. Müze projelerinin desteklemesi halinde; bir ilde bulunan müze içeriğinin/içeriklerinin diğer illerde oluşturulmaması koordine edilerek, müze turizminin bir network olarak bölgeye yayılması sağlanmalıdır.  Kalkınma kurulunda ortaya çıkan bir takım tartışmalar müze dağılımı konusunda fikir vermektedir. Buna göre; Rize’de Denizcilik Müzesi, Artvin’de Açık Hava Müzesi, Gümüşhane’de Madencilik Müzesi, Hopa’da Soğuk Savaş Müzesi, Trabzon’da Spor ve Bilim müzeleri, Giresun’da Zooloji Bahçesi, Ordu’da Oceanarium Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansının projelendirilmesine teknik ve mali destek verebileceği alanlar olarak değerlendirilmektedir.

16. Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunan üniversitelerin potansiyelleri de turizm’le kalkınma hedefleri çerçevesinde desteklenmelidir. Bu bağlamda üniversitelerin uluslararası kongre projeleri ve uluslararası öğrenci değişim programları bölgenin tanıtımı için fırsat olarak görülmelidir.

 

17. Karadeniz, turizm potansiyelleri açısından halen ticarileşmiş görülmemektedir. 10. Ulaştırma şurasında alınan kararlara paralel olarak turizme yönelik kısa mesafe deniz taşımacılığı ve Cruise taşımacılığı yatırımcılara özendirilmelidir.

18. Doğu Karadeniz Bölgesindeki yaylalarda organik konaklama, eko-turizm, organik öğrenme süreçleriyle ilgili projeler desteklenmelidir.

 

19. Doğu Karadeniz Bölgesinde yürütülen turizm planlamalarında Gürcistan’ın Batum ili de göz önünde bulundurulmalıdır.

20. Küresel ısınma ile Doğu Karadeniz Bölgesinin turizm açısından cazibe merkezi olacağı yönündeki beklentiler projelendirilmeli ve Doğu Karadeniz Bölgesinin orta ve kısa vadedeki turizm hedefleri ile birlikte bir tanıtım faaliyetine dönüştürülmelidir.

 

21. Trabzon’da düzenlenecek olan 2011 Avrupa Gençlik Olimpiyatları Doğu Karadeniz bölgesinin Turizm hedefleri için bir milat olarak değerlendirilmelidir. Bu organizasyon aracılığı ile ajans, Doğu Karadeniz Bölgesinin uluslararası çapta tanıtımına yönelik büyük bir fırsat yakalamıştır. Diğer taraftan Kalkınma Ajansı, Doğu Karadeniz Bölgesine benzer uluslararası nitelikte organizasyonların kazandırılması için ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmalıdır.  

22. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı, bölgedeki turizm alternatiflerinin çoğaltılmasına yönelik olarak; fındık ve çay bahçelerini turizme kazandıran, bölge yaylalarını bütünleşik olarak değerlendiren, bölgedeki ormanları koruyarak turizm alanı haline getiren, bölgede olumsuzluk olarak nitelendirilen durumları turizme kazandırarak bölge için avantaja dönüştüren, sektörler arası ilişkiler ve iş birlikleri kurarak turizm potansiyelleri oluşturan, bölgesel turizm halkası ve networkleri oluşturan projeleri desteklemelidir.

 

23. Doğu Karadeniz bölgesinde sağlık turizmini (yaşlı bakımı ve termal turizm gibi) harekete geçirebilecek potansiyellerin projelendirilmesine teknik ve mali destek sağlanmalıdır.

24. Turizm sektöründeki tanıtım ve tutundurma eğilimlerinden bir tanesinin de yeni medya araçları olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda Doğu Karadeniz bölgesinin internet ve mobil ortamındaki tanıtımı geliştirilmeli, ilgili projeler desteklenmelidir.

 

25. Turizm sektörünün Doğu Karadeniz Bölgesindeki diğer sektörleri ve endüstrileri nasıl harekete geçirebileceği ile ilgili kümeleme analizleri yapılmalı, Doğu Karadeniz bölgesinde ve çevre bölgelerde tarama konferansları gerçekleştirilmelidir.

26. Ajans, Türkiye’nin önemli turizm destinasyonlarında (Kapadokya, Antalya ve İstanbul gibi) ve potansiyel ülkelerde (İran, Amerika Birleşik Devletleri ve Orta Doğu ülkeleri gibi) Doğu Karadeniz bölgesinin tanıtımını sağlayacak faaliyetler yürütmelidir.

 

27. Doğu Karadeniz bölgesinin yöresel mutfağı zengin bir turizm ve ticaret potansiyeli taşımaktadır. Bu bağlamda, Karadeniz mutfağının uluslararası ticaret standartlarına ulaştırılması ve turizm potansiyelinin arttırılmasına dönük projeler desteklenmelidir.

      Hilmi Erdoğan YAYLA                Zeyyat KAFKAS         Ali KARA             Kıymet KOYUN
Kalkınma Kurulu Başkanı                 Başkan Vekili              Katip Üye                  Katip Üye