Sefa SAKA | sefa.saka@gmail.com | Trabzon loading
doka@doka.org.tr | 444 8 290
R
IZE

Nüfus

331.041 (2017)

Yıllık nüfus artış hızı

‰ -2,1

Net Göç

% -1,8

İşsizlik Oranı

% 6,7 (2017)

Yaş Ortalaması

33,5

Yüz Ölçümü

3.922 km² (göller hariç)

Şehirleşme Oranı

% 69,1

Nüfus Yoğunluğu

84 kişi/km2

Komşu Şehirler

Trabzon, Erzurum, Artvin,

Büyük İlçeleri (Merkez Nüfus)

Merkez (117.664), Ardeşen (28.171), Çayeli (24.269), Pazar(16.335)

İklim

Ilık ve yağışlı

İhracat Tutarı

137,1 milyon USD (2018)

İthalat Tutarı

15,2 milyon USD (2018)

Ticaret ve Sanayi Odası Üyesi

3.786

Enflasyon Oranı

% 20,3 (TÜFE – 2018/12, TR)

Ana İhracat Kaynakları

Metal cevherleri, kırıntı, döküntü, hurdaları, sebzeler, meyveler ve mamulleri

Ana İthalat Kaynakları

Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri

Başlıca Tarım Ürünleri

Yaş çay, fındık, kivi, likapa

Başlıca Yeraltı Kaynakları

Bakır, kurşun, çinko, demir, manganez, feldispat, kaolen, mermer, jeotermal

Başlıca Mamul Mallar

Kuru çay, dokuma bezler, paketlenmiş doğal kaynak suyu

Ticaret Anlaşmaları (TR)

AB ile Gümrük Birliği Anlaşması, Arnavutluk, Bosna Hersek, EFTA üyesi ülkeler (İzlanda, Norveç, İsviçre ve Liechtenstein), Fas, Filistin, Gürcistan, Hırvatistan, İsrail, Karadağ, Makedonya, Mısır, Sırbistan, Suriye, Tunus ile Serbest Ticaret Anlaşması

Havaalanı

En yakın havaalanı 75 km.-Trabzon

Sınır kapısı uzaklık

Sarp Sınır Kapısı 104 km

NÜFUS:

Rize ilinin 12 adet ilçesi, 18 adet belediyesi ve 351 adet köyü bulunmaktadır. 2017 yılı ADNKS sonuçlarına göre nüfusu 331.041 kişidir. Nüfusun %67,2’sini oluşturan 222.418 kişi il/ilçe merkezlerinde yaşarken 108.623 (%32,8) kişi belde ve köylerde yaşamaktadır. Nüfus artışı 2017 yılında ‰-2,1’dir (ülke nüfus artışı ‰ 12,5). Rize’nin, 2017 yılı itibarıyla net göç hızı %-1,8 olarak gerçekleşmiştir. İl merkezi nüfusu 117.664 kişidir. İlin yüzölçümü 3.922 km2 olup nüfus yoğunluğu km² başına 84 kişidir (Türkiye ortalaması 101 kişi). 15-24 yaş grubundaki genç nüfusun, toplam nüfusa oranı %15,62; 15-64 yaş grubunda bulunan çalışma çağındaki nüfusun (228.876 kişi) oranı ise %69,14’dür.

İSTİHDAM:

2013 yılı verilerine göre işgücüne katılım oranı %51,6’dır (Türkiye ortalaması %50,8). İstihdam oranı %48,1’dir (TR ort. %45,9). İşsizlik oranı %6,7’dir. 2017 yılı verilerine göre İŞKUR’a kayıtlı toplam 15.170 erkek, 21.211 kadın olmak üzere 36.381 kişilik işgücü bulunmaktadır. İldeki iş gücü %64,3 oranında tarım sektöründe, %9,4 sanayi sektöründe, %26,3 hizmetler sektöründe istihdam edilmektedir.

SAĞLIK:

4 devlet hastanesi, 1 eğitim ve araştırma hastanesi, 4 ilçe hastanesi, 1 özel hastane, 1 özel tıp merkezi bulunmakta olup toplam yatak kapasitesi 1.018’dir. Toplam 587 hekim görev yapmakta olup 560 kişiye bir hekim düşmektedir (TR ort. 557).

EĞİTİM:

Okuryazarlık oranı ortalama %95,8 olup erkekler için %98,8, kadınlar için %92,7’dir. Yüksekokul ve üzeri tahsil durumu bulunan kişi sayısı 39.065’dir. Okullaşma oranları TR ortalamasına göre yüksek olup derslik başına öğrenci sayısı ilkokul ve ortaokulda 17, genel ortaöğretimde 21’dir (TR ort. 25 ve 31). Okul öncesi, ilköğretim, genel orta öğretim ve mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının toplam sayısı 377’dir. Bu okullardaki öğrenci sayısı 66.182’dir. Ayrıca, 13 adet halk eğitim merkezi bulunmaktadır. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, 3 enstitü, 13 fakülte, 5 yüksekokul, 7 meslek yüksekokulu, 14 araştırma ve uygulama merkezi olmak üzere 42 akademik birimden oluşur. Üniversitede 391 öğretim üyesi, 942 öğretim elemanı ve toplamda 19.478 öğrencisi bulunmaktadır.

SOSYAL VE KÜLTÜREL YAŞAM:

TR90 bölgesinde toplam 28 adet tiyatro salonu bulunmaktadır. Bunlardan 5 adedi Rize’de yer almaktadır. 2017 yılında 23 adet tiyatro eseri ve 39 adet gösteri sahne almış olup söz konusu etkinliklere toplam 15.400 seyirci katılmıştır. İldeki 3 adet sinemada yer alan 9 salonda gösterilen sinema filmi sayısı ise 152 olup izleyici sayısı 108.000’e ulaşmıştır. İlde, Etnografya Müzesi, Atatürk Evi Müzesi ve ÇAYKUR Çay İçim Müzesi olmak üzere 3 adet müze bulunmaktadır. Ayrıca, toplam 181.002 adet kitabın yer aldığı 16 adet halk kütüphanesi hizmet vermektedir.

YERALTI KAYNAKLARI:

Rize ilinde Bakır-Kurşun-Çinko, Feldispat, Jeotermal, Kaolen, Manganez gibi kaynaklarda tespit edilmiş yüksek potansiyel mevcut olup mermer ve demirde ise rezerv düşük olmakla beraber potansiyel mevcuttur. 2018 yılı Türkiye toplam metal cevheri ihracatı 1,14 milyar USD olup söz konusu ihracatın %7’si Rize tarafından gerçekleştirilmektedir (79,6 USD). İl sınırı içerisinde rezervi tespit edilmiş yataklarda 1.283.325 ton metal çinko, 908.107 ton metal bakır, 10 ton metal altın ve 265 ton metal gümüş bulunmaktadır. Metalik madenler bakımından ildeki en önemli maden sahası olan Çayeli-Madenköy Bakır-Kurşun-Çinko sahası Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilme olup rezervin 2020 itibariyle biteceği öngörülmektedir.

TARIM VE HAYVANCILIK:

Toplam tarımsal alan 54.589 ha’dır. Söz konusu alanın %91’ini aşan kısmında çay tarımı yapılır. 2018 yılında 3 milyar TL’ye ulaşan Rize bitkisel üretim değerinin Türkiye içindeki payı %2’dir.Hayvancılık ölçek olarak gelişmemiş olup canlı hayvanlar ve hayvansal ürün değerlerinin Türkiye içindeki payı %0,4’dür. Rize, canlı hayvan değeri bakımından ülkenin diğer illerine göre çok düşük konumlanmıştır. Hayvansal üretim, 2017 yılında hayvan sayısındaki artışa bağlı olarak bir miktar yükselmiştir. Toplam 97.467 kovanla gerçekleştirilen arıcılık faaliyetlerinde 2017 yılında bal üretimi 1.046 ton olarak gerçekleşmiştir.Türkiye’nin deniz ürünleri toplam üretiminin %62’sini Doğu Karadeniz Bölgesi sağlamaktadır. Ordu, Trabzon ve İstanbul’dan sonra balık üretiminin en fazla gerçekleştiği il Rize’dir.

DIŞ TİCARET :

2018 yılı ihracatı 137,1 milyon USD’dir. Karadeniz Bölgesi’ndeki 18 il içerisinde ihracatta 7. sıradadır, Türkiye genelindeyse 45.’tir. İthalat ise 15,2 milyon USD olarak gerçekleşmiştir. En çok ihracatın yapıldığı ekonomik faaliyetler sırasıyla “Demir dışı metal cevherleri”, “Başka yerde sınıflandırılmamış gıda maddeleri” ve “Boya, vernik vb. kaplayıcı maddeler ile matbaa mürekkebi ve macun”dir. Metal cevherleri ihracatı tek başına ilin toplam ihracatının %58,1’ini oluşturmaktadır. Söz konusu ihracat kalemindeki tutar Türkiye ihracatının %7’sini teşkil etmektedir. En fazla ithalat ise % 53,5 payla, “Diğer genel amaçlı makineler” kaleminde gerçekleşmiştir.İhracatın çok büyük bir kısmı First Quantum Mining Co. ünvanlı Kanadalı firma tarafından işletilen Çayeli Bakır İşletmesi tarafından gerçekleştirilmektedir (79,6 milyon USD). Diğer taraftan ilin ekonomisi büyük ölçüde çaya bağlı olmakla birlikte çay ürününün ihracata katkısı olmayıp neredeyse tamamen iç tüketime sunulmaktadır.

LOJİSTİK:

Ulaşımda ağırlık karayolundadır. Hâlihazırda, hava yolu ile ulaşım, Rize’ye 75 km. mesafede bulunan Trabzon Havalimanı’ndan sağlanmakta olup Rize-Artvin Havalimanı inşaat çalışmaları tamamlandığında ulaşım altyapısına önemli katkı sağlanacaktır. Rize Organize Sanayi Bölgesi’nin faaliyete geçmesi ve GAP bölgesiyle Karadeniz arası ulaşımın daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesine katkı sağlayan Ovit Tüneli’nin tamamlanmasıyla ilin lojistik açıdan önemi artmıştır. Rize Limanı, transit yol merkezi konumunda olup 170.000 m2 geri sahası ve 11.000 m2 kapalı alana sahiptir.

YATIRIM:

Kalkınma Bakanlığı verilerine göre 2018 yılında Rize iline 228,4 milyon TL kamu yatırımı yapılmıştır (önceki yıl 314,6 milyon TL). En fazla yatırım yapılan üç sektör sırasıyla imalat (91,2 milyon TL), ulaştırma (76,5 milyon TL) ve eğitim (24 milyon TL) şeklindedir.Rize’de 2018 yılı TOBB verilerine göre 251 adet kapasite raporu almış tesis bulunmaktadır. En fazla kapasite raporlu firmanın bulunduğu beş sektör sırasıyla “Siyah çay - 3 kg dan büyük paketlerde hazırlanmış olanlar – dökme” (82), “Siyah çay (3 kg veya daha az miktarlarda, hemen tüketilmeye hazır paketler halinde)” (37), “Mıcır” (16), “Hazır beton”(15) ve “Sözleşme esasına dayalı diğer yiyecek hizmetleri (Yemek fabrikaları ve toplu yemek mutfakları)” (12) şeklindedir.

TURİZM:

Rize ili, gelen ziyaretçilerini, 4 askeri, 24 dini-kültürel, 85 sivil mimari örneği ve 3 anıt olmak üzere toplam 116 adet taşınmaz kültür varlığı ile ayrıca 3 arkeolojik ve 2 doğal sit alanıyla karşılar. 4 adet turizm merkezi ve 3 adet müzesi bulunmaktadır. 2017 yılındaki ziyaretçi sayısı 105.404’ü yabancı olmak üzere 866.817 kişi olarak gerçekleşmiştir. Rize’de faaliyet gösteren konaklama tesislerinin sayısı 68 olup 1.933 oda sayısı ve 4.011 yatak kapasitesi bulunmaktadır. Rize ilinde 2 adet 5 yıldızlı, 6 adet 3 yıldızlı ve 3 adet 2 yıldızlı otel faaliyet yürütmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yatırım belgesi alan ve yatırım aşamasında bulunan konaklama tesisi sayısı 11’dir. Söz konusu yatırımlarla oda sayısı 747, yatak sayısı 1.503 adet artırılacaktır.Rize ilinde biri Ayder diğeri Anzer mevkiinde olmak üzere iki adet Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi bulunmaktadır. Yeni yatırım teşvik sistemine göre Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde yapılacak turizm yatırımları 5’nci bölge teşviklerinden yararlanabileceklerdir.

SANAYİ:

Sanayi işletmelerinin 75%’ini ÇAYKUR ve özel sektöre ait çay fabrikaları oluşturmaktadır. Sanayi alanında istihdam edilen yaklaşık 15.000 kişinin 13.681’i çay sektöründe çalışmaktadır. 2016 yılı itibarıyla sanayi siciline kayıtlı işletmelerin sayısı 347’dir. Rize Organize Sanayi Bölgesi altyapı yatırımlarının 2017 yılında tamamlanmasıyla tesis yatırımları başlamıştır. Tahsisi gerçekleşen 22 parselde kurulacak tesislerle 1200 kişilik istihdam sağlanacaktır. Rize Merkez ve ilçelerinde 7 adet Küçük Sanayi Sitesi (KSS) Yapı Kooperatifi bulunmaktadır. Bunlardan 4’ü etkin bir şekilde çalışmakta, 3’ü ise henüz etkinlik kazanmamıştır. Etkin olarak faaliyet gösteren Rize Merkez, Çayeli ve Ardeşen KSS’lerde toplam 523 adet işyeri bulunmaktadır.

BANKACILIK:

Rize’de 12 banka ve bunlara ait 50 şube hizmet vermektedir. Şube başına kişi sayısı 6.620’dir. Toplam mevduat 2,2 milyar TL, kredi ise4 milyar TL’dir. Şube başına mevduat 45 milyon TL, şube başına kredi 80 milyon TL’dir. Kredi/mevduat oranı 1,80 olarak gerçekleşmiş olup TR ortalaması 1,16’dır.

Doğu Karadeniz BölgesiRize
KAYS
KAYS
ANNOUNCEMENTS
ANNOUNCEMENTS
PROJECT FORMS
PROJECT FORMS
EU PROJECTS
EU PROJECTS
INVESTMENT
INVESTMENT
INFORMATION
INFORMATION
18
Per
Tem2019